Kilka słów o tarczycy

Tarczyca – gruczoł umiejscowiony za krtanią o motylkowatym kształcie, spełnia istotną rolę dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. O jej istocie, coraz częściej mówi się w mediach, a kolejki do endokrynologów, zdawać się by mogło – nie mają końca.

Tarczyca wydziela hormony (tyroksynę i trójjodotyroninę), jest więc narządem aktywnym. Wpływa nie tylko na działanie układu pokarmowego, ale również ma związek z układem nerwowym i wpływa na gospodarkę wapniowo-fosforową. Do produkcji hormonów i wzrostu pobudza tarczycę tyreotropina czyli TSH – hormon przysadki mózgowej. Jego wydzielanie jest hamowane na zasadzie ujemnej pętli sprzężenia zwrotnego przez hormony tarczycy. Dlatego przy nadmiarze hormonów tarczycy stężenie TSH maleje, przy niedoborze – wzrasta.

Działanie tarczycy jest mocno sprzężone z pracą podwzgórza i przysadki, stąd choroby tarczycy mogą wynikać nie tylko z samego niedomagania gruczołu, co również z nieprawidłowego „komunikowania się” neuronów wydzielniczych z tarczycą.

Najczęściej jednak mamy do czynienia z t.zw. niedoczynnością lub nadczynnością tarczycy, a przyczyny mogą być rozmaite – od choroby autoimmunologicznej do urazu mechanicznego:

Niedoczynność tarczycy – objawy to m.in.:

  • problemy z zaparciami,
  • wysoki poziom cholesterolu,
  • obrzęki,
  • nadmierna senność,
  • suchość skóry,
  • stany depresyjne,
  • obniżenie nastroju,
  • obniżenie libido,
  • słabsza pamięć,
  • łamliwość włosów,
  • zaburzenia miesiączkowania.

Nadczynność tarczycy – objawy to m.in.:

  • nadmierna potliwość,
  • nadwrażliwość na ciepło,
  • kołatania serca,
  • nerwowość i nadpobudliwość (ciągły stan napięcia),
  • pogarszający się wygląd włosów, skóry i paznokci,
  • duszności,
  • zaburzenia miesiączkowania.

Należy podkreślić, iż diagnoza schorzenia nie jest często jednoznaczna. Problemy z tarczycą, klasyfikuje się do innych chorób, gdyż objawy i występowanie nie u każdego pacjenta przebiegają jednakowo.

W przypadku podejrzenia, że gruczoł nie funkcjonuje prawidłowo, zalecają oznaczenie TSH, FT3 i FT4 z badania biochemicznego krwi. Jeśli zaistnieje taka potrzeba, po konsultacji endokrynologicznej zaleca się również wykonania USG tarczycy i stałą kontrolę specjalisty. Leczenie farmakologiczne niedoczynności opiera się na zaleceniu pacjentowi – codziennego dawkowania leków zawierających tyroksynę i ewentualnej suplementacji jodu. W przypadku nadczynności, pacjentom podaje się leki hamujące wydzielanie hormonów.

Istotną kwestią jest fakt, że nie istnieje t.zw. dieta tarczycowa. Żadna gama produktów lub potraw nie spowoduje uaktywnienia się hormonów lub nie spowoduje ich obniżenia. To prawda, że coraz większa część społeczeństwa cierpi na schorzenia związane z tarczycą, co powoduje, że pacjenci szukają pomocy u różnych specjalistów. W przypadku obniżonego metabolizmu – cecha niedoczynności – i problemów z zaparciami, należy stosować dietę bogatoresztkową i zdecydowanie o odpowiedniej dla stanu organizmu, wieku i płci – kaloryczności. Zdrowe nawyki żywieniowe są lekiem samym w sobie.

– Agnieszka Reptowska

About the author: Agnieszka Reptowska

Leave a Reply

Your email address will not be published.

6 − three =